Enkele maanden geleden hielden prof. Ken Mattsson uit Zweden en dr. Ursula Bellut-Staeck een presentatie in een conferentie met een EU commissie in Brussel. Hierover schreef NLVOW al hier. Mattsson met medewerkers hebben het SoundSim 360 systeem ontwikkeld , een geavanceerd meetsysteem met nauwkeurige modelresultaten voor de geluidssterktes rondom windturbines en met inbegrip van infrageluid. Dit is veel nauwkeuriger dan het 20 jaar oude Scandinavische Nord2000 systeem en dat was al veel beter dan het nog veel oudere ISO 9613 model dat wij nog steeds in Nederland gebruiken. Nederland hanteert tot nu toe het ongeschikte model ISO 9613 voor geluidsberekeningen: dat heeft geen behandeling van laagfrequent en infrasoon geluid. Bovendien is er geen sprake van het voor de gezondheid belangrijke inpandige effecten. Het mag volgens eigen regels niet eens toegepast worden bij bronnen boven 80m hoogte.
De verbetering in meetsysteem en geluidsmodellen roepen nieuwe gezondheidsvragen op. Het is ook niet niks als urenlang onhoorbare luchtdrukkrachten op je lichaam inwerken. Vandaar dat Ken Mattson meestal lezingen geeft in samenwerking met een ter zake kundig medicus. Leo van der Stelt maakte daarom onderstaande samenvatting van de lezing van de Duitse Dr. Ursula Bellut-Staeck op 24 maart 2026 voor de EU.
Toekomstperspectieven voor de kennis over geluidseffecten van windturbines
Naar aanleiding van Conferentie over geluid windturbines bij Europees Parlement met als titel “Unheard, but not harmless: Public Health and Wind Energy Infrasound”
Ursula Bellut-Staeck houdt zich al lange tijd bezig met de effecten van het geluid van windturbines op mensen. Dat komt voort uit 20 jaar onderzoek naar het thema “de omgevingsinvloeden op mensen met inbegrip van trillingen”.
Windturbines zijn onderwerp van grote zorg voor veel wetenschappers vanwege de verreweg grootste kunstmatige productie van infrageluid die wij op aarde kennen. Het is pulserend en vaak dagenlang aaneengesloten aanwezig in de omgeving van industriële windturbines.
Microcirculatie in het menselijk lichaam is daarbij het algemeen belangrijke begrip. Dan gaat het om stofwisseling tussen lichaamscellen op molecuulniveau. De laatste 10 jaar richt zij zich vooral op de effecten van voornamelijk het infrageluid van windturbines. Infrageluid dringt diep door in biologische weefsels. Mensen kennen perceptie (waarneming) door bepaalde sensoren-organen, de mechanosensoren, die krachten omzetten in elektrische geleiding. Het gaat daarmee natuurkundig steeds om de zogeheten piëzo-elektriciteit.
Bellut-Staeck heeft vergaande resultaten kunnen boeken dankzij het basiswerk van Patapourian c.s. over de zogeheten piëzo-kanalen door celwanden van bloedvaten. Deze kreeg daarvoor de Nobelprijs in 2021. Die piëzo-kanalen zijn van vitaal belang voor de stofwisseling en daarmee voor de bijbehorende hersenactiviteit. Hersenen zijn het meest gevoelige orgaan voor overstimulatie.
Het algemene proces heet mechanotransductie:
Gevolgen zijn: verstoorde microcirculatie met onjuiste stikstofoxide (NO) productie en verkeerde zuurstofwaarden en trillingsspanningen.
Kenmerken zijn krachtsverlies, hoofdpijn, tinnitus. Het leidt tot ontstekingsreacties en verstoring van groei, tot embryologische effecten, tot abnormaal hormoontransport en tot verstoring van het immuunsysteem. Het is ook de veroorzaker van depressie en angst. Met name kan het ook de structuur van in ontwikkeling zijnde hersenen veranderen. Een link naar Alzheimer volgt uit dierenstudies.
Het gebeurt juist bij hogere niveaus van geluidssterkte, te meten met behulp van ongefilterde dB waarden. De combinatie met de steeds lagere frequenties van de turbines maakt de impact extra groot. De eigenfrequenties van veel organen in het lichaam kunnen overeenkomen met de zo nu en dan varierende wiek passage frequenties van turbines tussen de grenzen van 0,4 - 7 Hz. Bij overeenkomsten krijg je resonanties met extra sterke effecten.
Er is, zegt Bellut-Staeck, in de nabije omgeving van windturbines geen kans om te ontsnappen.
Haar eindconclusies zijn:
- Piëzo-kanalen in celwanden, zoals endotheelcellen, zijn gevoelig voor infrageluid.
- Omzetting van krachten is de basis voor alle organismen om structuur, functie en communicatie te handhaven en biologische reacties op te roepen.
- Als uitwendige krachten chronisch worden, gaan functionele ontregelingen ontstaan. Die zijn eerst nog omkeerbaar, maar gaan daarna over in duidelijke ziektes.
- Ieder levend organisme zal vroeg of wat later uitgeput raken.
- Ongeboren baby's, kinderen en zwangere vrouwen moeten de maatstaf zijn.
- Binnen een zone van wel 10 kilometer rondom clusters van windturbines ontstaat tegenwoordig een immens biodiversiteitsverlies. [3] Duizenden mensen in die gebieden raken nu al beschadigd.
- Betrouwbare blijken van serieuze beschadiging door infrageluid zijn zo duidelijk dat een direct moratorium noodzakelijk is om een wetenschappelijke herbeoordeling van infrageluid te verkrijgen met het oog op mensen, dieren en natuur.
- Geplande grote projecten mogen niet gerealiseerd worden zonder deze wetenschappelijke herbeoordeling.
Haar slotzinnen: Er is geen tijd om te wachten! Het gaat om menselijke waardigheid, omdat de basis voor ons leven en voor alle biologische waarden moet worden beschermd.
Bellut-Staeck heeft de laatste jaren vaker gepubliceerd over dit onderwerp: Het zijn vier peer-reviewde artikelen en een boek.
1. "Windturbines en geluidsbelasting in het hoorbare en IFLN-bereik: sterk bewijs voor ernstige gezondheidsstoornissen volgens recente studies"
Deutsches Medizinisches Wochenschrift , 2022; 147(18): 1222–1223. DOI: 10.1055/a-1813-8373\
2. "Aantasting van het endotheel en verstoring van de microcirculatie bij mensen en dieren blootgesteld aan infrasound als gevolg van onregelmatige mechanotransductie" ResearchGate , 2023. (ook beschikbaar via Wind Watch)
3. "Chronische blootstelling aan infrasound wordt ervan verdacht onregelmatige informatieoverdracht via endotheel-mechanotransductie en verstrekkende verstoring van de vasculaire regulatie in alle organismen te veroorzaken".
Medisch onderzoek en toepassingen , deel 8, pp. 65-97. Gepubliceerd op 25 juni 2024. DOI: 10.9734/bpi/mria/v8/727Bookpi
4. "Een fundamentele basis voor alle levende wezens, mechanotransductie, wordt aanzienlijk bedreigd door periodieke blootstelling aan impulsief infrasound en trillingen van technische bronnen – met name cardiovasculaire en embryologische functies."
SCIREA Journal of Clinical Medicine , Volume 10, Issue 2, april 2025.Scirea
Boek: "Die Mikrozirkulation und ihre Bedeutung für alles Leben" (De microcirculatie en haar betekenis voor al het leven)
Uitgever: Springer Berlin Heidelberg, serie Essentials , 1e druk 2022 (verschenen maart 2023). ISBN: 978-3-662-66515-2 · 63 pagina's.