De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft 16 februari 2026 besloten om de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (StAB) in te schakelen als onafhankelijk deskundige in de beroepsprocedure rond Windpark IJsselwind in Zutphen
Dit betekent dat de hoogste bestuursrechter eerst een onafhankelijk technisch-inhoudelijk onderzoek laat uitvoeren voordat zij een definitieve uitspraak doet over het herstelbesluit van de Provincie Gelderland.
Waar gaat het om?
De provincie Gelderland moest van de Raad van State een zogenoemd herstelbesluit nemen. Dat herstel moest duidelijkheid geven over de mogelijke gevolgen van wiekerosie en vrijkomende microplastics, (zeer) toxische stoffen zoals Bisfenol A (BPA), afkomstig van de o.a. epoxyharsen, coatings van windturbinewieken.
De centrale vraag is of voldoende is onderzocht met betrekking tot alle relevante faalscenarios, wat de effecten-impact over zeg 25-30 exploitatie van een windpark kunnen zijn op:
- gezondheid van meest kwetsbare omwonenden
- natuur en kwetsbare ecosystemen en microleven
- bodem, water en lucht
- mogelijke stapeling en dynamiek van zeer zorgwekkende stoffen (ZZS)
In plaats van een aanvullende milieueffectrapportage (MER) uit te voeren, heeft de provincie volstaan met een aanvullend rapport van adviesbureau Witteveen+Bos.
Waarom is de inschakeling van StAB belangrijk?
De StAB is een wettelijk aangewezen onafhankelijke deskundige instantie die de Raad van State ondersteunt bij complexe technische vraagstukken.
De Afdeling heeft de StAB opgedragen om de verschillende rapporten – zowel van de provincie als van de appellanten – inhoudelijk te beoordelen en te analyseren of de risico’s van o.a. BPA-emissies door erosie, slijtage, schade, veroudering van turbinewieken voldoende zorgvuldig zijn onderzocht.
Dat betekent dat:
- de onderliggende onderzoeksopzet, aannames en rekenmethoden kritisch worden getoetst;
- wordt beoordeeld of het herstelbesluit wetenschappelijk voldoende onderbouwd is;
- de Raad van State pas na dit onafhankelijke advies een einduitspraak zal doen.
De procedure zal hierdoor extra tijd in beslag nemen.
Wat betekent dit voor het vervolg?
De StAB zal een conceptrapport opstellen waarop partijen kunnen reageren. Daarna brengt zij een definitief advies uit aan de Raad van State. Pas daarna volgt een uitspraak over de rechtmatigheid van het herstelbesluit.
De benoeming van een onafhankelijk deskundige onderstreept dat de door appellanten aangevoerde vragen over impact op: o.a. gezondheid, natuur, ecosystemen, microleven en milieu voldoende gewicht hebben om nader en onafhankelijk te worden onderzocht.
Kern van het geschil
De discussie draait niet om de vraag óf windenergie moet worden toegepast, maar of bij dit specifieke project:
- alle relevante faalscenario’s zijn onderzocht op een wetenschappelijk verantwoorde wijze;
- emissies – deposities – stapeling en dynamiek van toxische stoffen o.a. microplastics en BPA correct zijn ingeschat;
- en of het voorzorgsbeginsel voldoende is toegepast bij (grote) onzekerheden over langetermijneffecten.
Met de inschakeling van de StAB kiest de Raad van State voor een zorgvuldige, onafhankelijke beoordeling van deze complexe milieu- en gezondheidsvraagstukken.
De beslissing van de Raad van State markeert daarmee meer dan een procedurele stap: zij raakt aan de fundamentele vraag hoe Nederland omgaat met onzekerheden over zeer zorgwekkende stoffen en de bescherming van (kwetsbare) gezondheid en leefomgeving. De uiteindelijke uitspraak kan bepalend zijn voor vergelijkbare projecten in het hele land.
Den Haag / Zutphen, 16 februari 2026