Wat moderne turbines écht doen met geluid en gezondheid

Actuele wetenschap laat zien dat moderne windturbines veel meer hinder veroorzaken dan de huidige Nederlandse normen erkennen. 

In september 2026 publiceerden ir. Leonard M.B. Baart de la Faille, fysicus audioloog en drs. Sylvia van Manen, huisarts, voorzitter artsencollectief Windwiki, ‘Audiologische factsheet windturbines Geluid, hinder en normering in Nederland’. 

Onderstaand wordt daarvan door NLVOW een samenvatting weergegeven. De volledige factsheet is onderaan deze pagina te vinden.

Audiologische factsheet windturbines Geluid, hinder en normering in Nederland – Samenvatting:

Deze audiologische factsheet brengt recente wetenschappelijke inzichten samen over geluid, hinder en gezondheidseffecten van moderne, hoge windturbines. 

De factsheet opent met een Publieke Samenvatting, waarin de belangrijkste inzichten toegankelijk worden uitgelegd voor iedereen – ook voor lezers zonder wetenschappelijke achtergrond. Daarna volgt een wetenschappelijke verdieping met uitgebreide toelichting, onderbouwde analyses en gedetailleerde duiding. 

Uit het document blijkt dat de huidige Nederlandse normering en de veelgebruikte RIVM‑factsheet gebaseerd zijn op verouderde gegevens uit 2008, toen turbines gemiddeld 70 meter hoog waren. Moderne turbines zijn aanzienlijk groter, produceren meer laagfrequent geluid en veroorzaken sterk wisselende geluidsniveaus die vooral ’s nachts hinderlijk zijn.

Uit het factsheet blijkt onder meer dat:

• Het jaargemiddelde Lden de werkelijkheid maskeert. Pieken, seizoensinvloeden en nachtelijke amplitude­modulatie blijven buiten beeld, terwijl juist deze factoren hinder veroorzaken. “Het gemiddelde geluidsniveau over een jaar (Lden) zegt weinig over wat mensen echt horen in de vorm van pieken.”
• Hoge turbines dragen geluid veel verder. Door het zog achter de wieken ontstaan ‘focuszones’ waar geluid wordt gebundeld en tot 15–20 dB hoger kan uitvallen dan het rekenmodel ISO‑9613 voorspelt.
• De huidige rekenmethode onderschat het geluid structureel. ISO‑9613 is niet ontworpen voor hoge turbines, grotere afstanden of realistische weersomstandigheden.
• Gezondheidseffecten zijn ernstiger dan gedacht.
  • Duitse onderzoeken tonen al 10% ernstig gehinderden bij 35 dB(A).
  • Nederlandse norm: 47 dB(A) → ca. 48% ernstig gehinderden.
  • Slaaponderzoek laat sterke verstoring zien tot op 1 km afstand.
• Nederland rekent met hinder binnenshuis, terwijl WHO en Duitse onderzoeken uitgaan van algemene hinder (buitenshuis). Dit maakt de Nederlandse norm 5–7 dB ruimer, halveert de afstand tot woningen en verdubbelt de hinder.

De factsheet concludeert dat de huidige Nederlandse hindercurve en normering niet langer bruikbaar zijn. Voor bescherming van de volksgezondheid is een norm van 35 dB(A) en een afstand van circa 10 keer de tiphoogte noodzakelijk, totdat de landelijke MER en RIVM‑voorlichting zijn gebaseerd op actuele wetenschap.

De volledige factsheet, inclusief de publieke samenvatting, is beschikbaar via de link Audiologische factsheet windturbines. Geluid, hinder en normering in Nederland en is tevens hieronder als PDF te downloaden: