Bullet points over geluidsnormen en woonafstanden tot windturbines

1. De realisaties van windprojecten in Nederland van de laatste jaren zijn steeds gebaseerd op basis van de oude en bewezen ontoereikende milieunormen. 

2. De nieuwe normen zijn nog steeds niet bekend en komen dit jaar ook niet. Ze zijn nu al 5 jaar in procedure. 

3. Het is in het geheel niet duidelijk wat de huidige inzichten zijn bij het ministerie die de procedure voert samen met bureau Arcadis. Antwoorden op gerichte 2e Kamervragen schieten regelmatig aanwijsbaar tekort. 

4. De minister streeft, nu net na bekendmaking van een volgende verlenging van de overbruggingsregeling, naar realisatie in 2028, maar de voortgang blijft onzeker. De datum is al veel vaker naar achteren geschoven. 

5. Steeds meer mensen ageren tegen huidige realisaties en plannen vanwege onoverkomelijke problemen. 

6. De communicatie van de overheid over Wind Op Land via de Helpdesk is zeer tendentieus. Het bestaat uit eenzijdige informatie met veel holle, mooiklinkende woorden en elementaire onjuistheden, zie deze webpagina op de NLVOW-website. 

7. Volgens een algemeen RIVM Onderzoek naar Beleving Woonomgeving, over het jaar 2023 en gepubliceerd in 2025 (zie deze link), geeft doorgerekend 70.000 mensen aan te maken te hebben met ernstige slaapverstoring. Vergelijk hier met bullet point 60. Gezien dit relatief hoge en plotseling enorm gestegen aantal is het zeer vreemd dat dit resultaat nooit in het openbaar is besproken. 

8. Dit laatste geldt ook voor TNO-rapport P10127: Beleving windenergie op land; inzichten uit vier windparken uit 2022. Daaruit blijkt dat 77% van de omwonenden binnen een afstand van 1 km overlast of andere nadelige effecten ervaart en dat nog eens 40% dat aangeeft, die woonachtig zijn tussen 1 en 2 km van de dichtstbijzijnde turbines, zie deze webpagina van TNO.

9. In de onderbouwing voor de conceptnormen, die in oktober 2023 zijn gepresenteerd, wordt gesproken over een nadere keuze voor afstandsnormen uit 3 mogelijkheden: 

2 keer tiphoogte; de minimale afstandskeuze.

3 keer tiphoogte; 

4 keer tiphoogte; de maximale afstandskeuze. 

10. Een afstand hanteren van 2 keer de tiphoogte biedt veel minder bescherming dan die van de overige EU-landen van West-Europa. Die landen hanteren allen wel een afstandsnorm. Toch sturen veel belanghebbenden daaropaan.

11. Gidsland Denemarken hanteert een afstandsnorm van 4 keer de tiphoogte. Denemarken is net als Nederland een vlak land met weinig echte heuvels in tegenstelling tot alle andere West-Europese landen. 

12. De windturbinebranche, bij monde van NedZero, claimt dat afstandsnormen niet nodig zijn, want geluidsnormen zouden eerlijker informatie over de overlast geven. Maar wat geldt er voor geluid van windturbines? 

- Het tot nu toe gehanteerde rekenmodel voldoet in het geheel niet, zie volgende paragraaf. 

- NedZero maar ook de helpdesk Wind op Land en de Nederlandse Vereniging Voor Duurzame Energie doen alles om problemen op dit gebied te verhullen.

13. In de oude geluidsnormen en in de conceptnormen speelt de Lden norm de belangrijke rol. 

14. Lden is een etmaalgewogen geluidssterkte dat over een heel jaar gemeten wordt. We spreken over een jaargemiddelde Lden. Handhaven op deze norm door een omgevingsdienst is daardoor niet mogelijk. Dat is in 2008 al aangegeven door het ministerie, maar het is toen bewust niet met de 2e Kamer gedeeld. 

15. Het idee is dat iedereen een bepaalde dosis moet kunnen verdragen en dat een overschrijding van een zekere gestelde waarde pas na een jaar als een probleem gezien kan worden. In de oude norm is Lden = 47 dB(A). 

16. Maar de impact van de geluidssterkte wordt niet begrepen. Het wordt ook alleen maar bepaald met het A filter. De eenheid van geluidssterkte is dB(A), d.w.z. de hoeveelheid deciBel bepaald met het A filter. 

17. Heel vaak wordt de eenheid ten onrechte aangegeven in dB, maar die eenheid geldt voor ongefilterd meten van geluid. Gevolg is dat laagfrequent geluid enorm wordt verzwakt en infrageluid helemaal niet wordt meegewogen. Door dB te zeggen (of te schrijven) wordt versluierd dat er gefilterd gemeten wordt, zie ook bullet point 72. 

18. De onderbouwing van de oude normen (rond 2008) zorgde voor een slag in de lucht. 

Het maakt gebruik van het oude en simpele model ISO 9613. Die methode is, duidelijk aantoonbaar, niet geschikt voor geluid van windturbines. Het gaat enkel op basis van algemene metingen volgens opgave van de fabrikant en metingen op de gevel van woonhuizen. Het leidde tot de Lden = 47 dB(A), die vanaf 2011 van kracht is geworden. 

19. De onderbouwing van de conceptnormen, in oktober 2023, schiet enorm tekort: Nog steeds volgens ISO 9613 met de Vercammencurve en de NSG-richtlijn als uitgangspunten. Deze zijn enkel voor gewoon omgevingslawaai. Geen blijk van toenemend inzicht, ondanks wel 15 jaar meer ervaring. Geen blijk van bewustwording over de veel grotere impact vanwege de enorme schaalvergroting en clustervorming van windturbines. 

20. De onderbouwing moet laten zien dat onderkend wordt wat de posities van alle belangrijke geluidsbronnen van de windturbines tot resultaat kan hebben. Daarbij hoort vooral het bewustzijn van de typische amplitudemodulatie, die het lawaai van de turbines kenmerkt, zie volgende paragraaf.

21. De impact van de geluidssterkte op mens en natuur is een ingewikkeld verhaal. Hinder is er bij mensen al snel, dat wordt onderkend, maar slaapverstoring wordt als niet bewezen aangemerkt. Echter, er wordt bewust geen zorgvuldig onderzoek naar gedaan! 

Er is dus geen voorzorg. Dat wordt lastig en bedreigend gevonden, merken we steeds aan de uitingen van de overheden. Men is duidelijk bang voor allerlei speculaties. 

22. Overheden willen te graag doorgaan op de eenmaal ingeslagen wegen. De investeringen in installaties en infrastructuur zijn gigantisch. Waardedaling van huizen is een moeilijk fenomeen, maar neemt in ernstige mate toe. 

Inmiddels zijn vriend en vijand het er wel over eens dat de amplitudemodulatie van windturbines tot extra voorzichtigheid moet leiden. 

23. Amplitudemodulatie wil zeggen dat de uitwijkingen van de trillingen (de amplitudes) ritmisch en op een regelmatige manier wijzigen, zie figuur. Deze figuur is het resultaat van interferentie, dus van meerdere trillingen die tegelijk aanwezig zijn. 

24. De basisfrequentie van de amplitudemodulatie bij windturbines ligt rond 1 trilling per seconde, dus 1 Hz. Het wordt veroorzaakt door de wiekpassage van de mast. Vandaar de benaming wiek passage frequentie. Het heet ook de amplitudemodulatiefrequentie. Dit valt midden in het infrageluid gedeelte. Dat is het meest energierijke gedeelte van alle veroorzaakte trillingen. 

25. Bij windturbines heb je die typische amplitudemodulatie over het hele spectrum: dus gewoon geluid, laagfrequent geluid en infrageluid bij elkaar (ultrageluid met heel hoge frequenties is er eigenlijk ook nog, maar die speelt geen rol, want die is op de grond niet meer waarneembaar). 

Gewoon geluid, van 125 Hz tot wel 10.000 Hz, is goed hoorbaar. 

Laagfrequent geluid, van 20 Hz - 125 Hz, draagt al veel verder. 

Infrageluid is geluid onder 20 Hz en is het meest energierijk. 

Het draagt nog veel verder dan laagfrequent geluid. 

26. Als er sprake is van één bepaalde frequentie die extra sterk aanwezig is, krijg je tonaal geluid. Dit kun je in het gebied van het laagfrequente geluid horen als bromtonen. Deze zijn extra goed hoorbaar, dus indringend en leidden in voorkomende gevallen bij een geluidsberekening tot een verzwaring van de norm. 

27. Laagfrequent geluid ontstaat vaak als gevolg van de, vaak voorkomende, wisselende windsnelheden op de steeds groter wordende wieken. Het kan ook ontstaan door trillingen in de gondel met daarin de lagering van de wieken, de overbrenging en de generator met de schakelsystemen. Het kan ook ontstaan door trillingen in de mast. 

28. Infrageluid is niet hoorbaar, maar bij voldoende sterkte wel waarneembaar. Het moet worden gemeten met speciale meetapparatuur die geschikt is voor ongefilterd meten en voor frequenties boven 0,5 Hz. 

29. De ongefilterde meeteenheid, ofwel de lineaire eenheid, voor de geluidssterkte is dB. Om te benadrukken dat het ongefilterd is worden er ook andere aanduidingen gebruikt, dit zijn: 

dB = dB(Z) = dBlin = SPL (de Engelse aanduiding). 

30. Het geluid van de turbines gaat vaak vele lange, diepe nachten achter elkaar door. De nacht is voor bijna iedereen de periode om te herstellen van de dagelijkse inspanningen. 

31. Infrageluid dringt van alle soorten geluid het beste door naar de slaapkamers en kan daar net als laagfrequent geluid resonanties veroorzaken. In holle ruimtes of in de omgeving van obstakels kun je dan heftige trillingen krijgen die ver uitgaan boven de niveaus van het geluid dat invalt. Bij resonantie heb je altijd samenwerking, dus versterking, van de afzonderlijke trillingen, zie ook bullet point 73. 

32. Bij clusters van turbines combineert het geluid van veel bronnen bij elkaar. Dit gebeurt vooral op grotere afstanden en heet cumulatie. 

33. Vooral inpandig kan er van alles flink gaan trillen en dat gebeurt ook regelmatig. Er ontstaan onverwachte effecten doordat de turbines verschillende posities hebben en verschillende draaisnelheden. En dat wordt weer beïnvloed door vaak variërende windsnelheden. 

34. In de periode 2008 - 2010 zag men de enorme mogelijkheden voor windenergie op land en bagatelliseerde men de schaduwkant van de transitie. 

35. De inzichten op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu over de hele levensduur van de turbines zijn enorm onderschat.

36. De invloed van de schaalvergroting en de invloed van concurrentieslagen tussen de fabrikanten met oog voor kosten en milieu-effecten zijn onderschat. 

37. Het negatieve HUF-advies over de Lden van het toenmalige ministerie VROM is niet met de 2e Kamer gedeeld. (HUF = Handhaafbaarheid Uitvoerbaarheid Fraudebestendigheid).

38. De slechte onderbouwing van het gebruikte ISO 9613-2 model werd in de openbaarheid niet onderkend. 

39. Infrageluid werd als ‘niet waarneembaar' bestempeld, ondanks dat het ritme van de wieken zelf in het gebied van het infrageluid valt. En ondanks hiervoor waarschuwende wetenschappers. Het werd niet in meetprotocollen opgenomen en de onderzoekers die waarschuwden werden weggezet als ‘niet van deze wereld' en ‘niet wetenschappelijk’.

40. Inpandig meten werd als te lastig gezien, net als de noodzaak om de rol van laagfrequent geluid apart te beschouwen. 

41. Veel te veel is toen afgegaan op eenzijdige informatie vanuit de windturbine branche, de NVDE en NedZero.

42. Het RIVM hoort de wetenschappelijke kennisbasis te geven voor de geluids- en milieueffecten van windturbines. 

43. Het RIVM deed tot nu toe alleen literatuuronderzoek, geen praktijkonderzoek. 

44. Het RIVM gebruikt zelfgeselecteerde literatuurbronnen, volgens eigen opgestelde criteria.Het weglaten van de mogelijke invloed van infrageluid was daarbij onderdeel. En het wordt nog steeds niet als waarneembaar beschouwd. Dat valt ook niet gauw op, want het wordt bijna niet gemeten. Het vereist speciale meetapparatuur en onderzoekservaring. 

45. Veel belangrijk onderzoek is in het beginstadium altijd verkennend onderzoek. Mits goed opgezet en onderbouwd en goed gedocumenteerd is het van wetenschappelijk niveau. Dit geldt allemaal voor het gepeerreviewde WindTurbineSyndroom (WTS) van Pierpont uit 2009, zie deze webpagina. Maar dit in de factsheet omschrijven als ‘wetenschappelijk zwak' is voor een dergelijke verkennende studie geheel misplaatst. 

46. Iets vergelijkbaars geldt er voor de Vibro-Akoestische Ziekte (VAZ. van Alves Pereira & Castelo Branco, die ook verkennend bezig waren, eind jaren 90 al en daar in 2007 een interessante publicatie over geschreven hebben. Hen hiermee in de factsheet wegzetten als wetenschappelijk zwak doet geen recht aan al het belangrijke werk wat zij al verricht hebben. De door hen al genoemde mechanotransductie kan nu beter onderzocht worden en duidt op grote impact, zie de opmerkingen over Bellut-Staeck bij bullet point 75 en verder.

47. Er is geen natuurwetenschappelijke benadering bij het RIVM geweest op basis van het daadwerkelijk meten van geluidssterktes in realistische settings in combinatie met een open mind voor de medische aspecten.

48. Laakbaar is dat een wetenschappelijk instituut als het RIVM 

a. de eenheid van geluidssterkte ten onrechte geeft in dB waar het dB(A) zou moeten zijn. 

b. de wiek passage frequentie ofwel de amplitudemodulatiefrequentie volledig negeert.

49. Uit de geldende factsheet blijkt, op basis van de gegeven figuur 2 hieronder afgebeeld, dat frequenties onder 3 Hz niet meetellen en dat ook nog eens in dezelfde figuur de (eigen) definities van laagfrequent geluid en ‘gewoon’ geluid niet correct zijn weergegeven (zie ook bulletpoint 25):

50. Ook blijkt dat de factsheet slechts een vaag beeld geeft van amplitudemodulatie.

51. De factsheet meldt als samenvattend feit: ‘het aandeel laagfrequent geluid en infrageluid van windturbinegeluid is vergelijkbaar met dat van andere alledaagse bronnen, zoals verkeer’ . Dit is makkelijk aantoonbaar niet waar. Amplitudemodulatie en hoge nachtelijke belasting met mogelijke resonanties zijn het onderscheid.

52. Het RIVM geeft al ruim 5 jaar geen nieuwe kennis; de bestaande kennis komt uit hun literatuuronderzoeken vanuit de periode 2016 - 2020. 

53. Er is inmiddels nog veel meer belangrijke wetenschappelijke kennis 

54. Het RIVM heeft toegegeven dat zij niet altijd wetenschappelijke uitspraken doen, maar ook uitspraken ter ondersteuning van het Nederlandse overheidsbeleid. 

55. De Nederlandse overheid beroept zich op het RIVM en het onomstreden zijn van hun kennis. 

56. De belangrijkste schrijver van de laatste RIVM-rapporten, Frits van den Berg, zei recent nog dat infrageluid van windturbines gewoonweg niet waarneembaar is en dat infrageluid gemeten moet worden met het G-filter. Maar dit filter reduceert infrageluid van windturbines met de wiekpassagefrequentie van ongeveer 1 Hz wel met een factor 10.000. Zo kijk je dus weg van het basisritme van de turbines met de belangrijke effecten. 

57. Hij en het hele RIVM houden geen rekening met het uitzonderlijke waarnemingsvermogen van mensen op verschillende manieren, buiten het gewone gehoor om, en belangrijke dieren. Dit kan ook blijken door allerlei negatieve gezondheidseffecten. Daarom onderzoeken ze dus niet goed.

58. Windwiki.nl is de uitgebreide site van artsen die zich uitgebreid verdiept hebben in het medisch onderzoek naar windturbines. Zij geven op een actuele en duidelijke manier wel veel belangrijke informatie. Daar kan bij de vereiste wetenschappelijke discussies voor goede normen niet aan voorbij gegaan worden.

59. Zij geven bijvoorbeeld het volgende: “Bij Nederlandse en Duitse windparken, met moderne windturbines op 400 – 1100 meter afstand, zijn laagfrequent geluidniveaus gevonden van 50 – 70 dB(A).”  zie deze webpagina van de Duitse overheid.

60. En ook: “In Australisch onderzoek (Hansen, 2019) werd gevonden dat AmplitudeModulatie tijdens de nacht binnenshuis hoorbaar is tot op 3,5 kilometer afstand gedurende 22%”  zie deze webpagina.

61. En ook de Godono studie (2023) : Daar wordt een lineaire relatie gevonden tussen slaapstoornissen en de afstand tot windturbines. Beneden de 500 meter rapporteert 79% van de omwonenden slaapproblemen, van 500 – 1000 meter 65%, van 1000-1500 meter 41%, en tussen 1500-2000 meter 29%. zie deze webpagina.

62. Een goede meetmethodiek voor geluidssterktes is logische voorwaarde voor belangrijke inzichten en regelgeving. 

63. Het Scandinavische Nord2000 systeem is veel accurater dan het oude meetsysteem op basis van ISO 9613-2 . Die is nooit getest voor windturbinegeluid. Nord2000 bestaat al 20 jaar. Het werkt met frequenties hoger dan 25 Hz en rekent ook per deelsegment, dus per octaafband of tertsband. 

64. De nieuwste methode is het geavanceerde hele spectrum SoundSim360 systeem van prof. Mattsson en medewerkers, zie deze video voor de uitleg en de literatuur (zie deze webpagina of deze webpagina) voor de wetenschappelijke verantwoording. 

65. Het systeem werkt met de modernste apparatuur over het hele gebied boven 0,4 Hz en doet dat met ultramoderne software. De eerste resultaten zijn veelbelovend en onthullend, zie de figuur. 

Hij komt hier bij gemiddelde windsnelheid van 8,2 m/s al tot sterktes van 90 dB (ofwel dBlin of dB(Z)) op 3 km afstand van een windcluster. 

66. Mattsson heeft zijn methode in maart 2026, dus kortgeleden, voor een EU-commissie kunnen presenteren samen met dr. Bellut Staeck, zie bullet point 75 en verder. Nu willen we natuurlijk zien wat het vervolg is. 

67. Bewijzen voor indringende lichamelijke effecten bij mens en dier in de omgeving van windturbines stapelen zich op. 

68. Zeggen dat het alleen maar tussen de oren zit, dus dat de waargenomen ernstige effecten alleen door psychosociale reacties ontstaan is oogkleppen politiek. 

69. De stelling dat alleen psychosociale factoren indringende lichamelijke effecten kunnen veroorzaken, kan makkelijk ontkracht worden, zie ook de literatuur van windwiki en de punten hierna. 

Dus de schuld geven bij het ontstaan van lichamelijk ongemak, vanwege de windturbines in de buurt, aan het NOCEBO-effect (doordat je ergens bang voor bent krijg je het juist) is een kortzichtige dooddoener. 

70. Niet alleen de sterkte van geluid doet wat met mensen, ook 

a. rustig langdurig ritmisch geluid kan dat doen of, nog erger, 

b. ook het afwisselend aanwezig en afwezig zijn van ritmisch geluid; denk hierbij aan het geluid van een zo nu en dan druppelende kraan in de slaapkamer, zonder dat die uitgeschakeld kan worden. 

Meer gericht onderzoek op dit gebied blijft gewenst. 

71. Zo doen ook Alves Pereira en haar mede-onderzoekers zorgvuldig en belangrijk werk, zie het IARO-gezondheidsrapport over een landelijke schapenboerderij in Schotland, zie deze webpagina.

Het rapport is wetenschappelijk en technisch van aard, met uitgebreide bijlagen over akoestische waarden, cel- en weefselbiologie, klinische verschijnselen en de beperkingen van de gebruikelijke meetmethoden. 

Het rapport is gemaakt om te laten zien dat infra- en laagfrequent geluid van windturbines gevaarlijke biologische en chemische gevolgen kunnen hebben. 

72. Met moderne en goede meetapparatuur laat het rapport onder andere het volgende diagram zien over de geluidssterkte in relatie tot frequentiebanden. Het is opgenomen in een kantoor over een periode van 10 minuten bij een gemiddelde lage windsnelheid van 1,9 m/s ( 7 km/h). zie deze online PDF.

De dB(A) waarde komt hier op 39 dB(A) en de ongefilterde waarde op 78 dB. De intensiteit of ook de energie van het geluid is ongefilterd 5000 keer meer dan gefilterd.

73. Vervolgens komt het volgende zogeheten spectrogram. 

Het laat de geluidssterkte zien in relatie tot de frequentie over een periode van 10 minuten in de slaapkamer bij een gemiddelde windsnelheid van 3,0 m/s. Er zijn resonanties ontstaan die een zogeheten harmonische reeks vormen.

Er zijn dus tonen in een oplopende reeks met steeds een verschil van 1 Hz in het gebied van het infrageluid, te beginnen bij 1 Hz, oplopend naar stappen van 20 Hz, in het gebied van het laagfrequente geluid, te beginnen bij 20 Hz naar ook nog duidelijk zichtbaar 80 Hz.

74. De studie van prof. dr. Christian-Friedrich Vahl, hoofd van de werkgroep Infrasound aan de Johannes Gutenberg-Universiteit Mainz, en Oliver Dietz. De gegevens duiden op een enorm verhoogd risico op hartfalen en hartritmestoornissen in twee gemeenten bij Paderborn (D) waar zeer veel windturbines draaien vergeleken met een vergelijkbare controlegroep in 2 andere gemeenten zonder windturbines. zie deze webpagina.

75. Onderzoek van dr. Bellut-Staeck, die haar visie aan de EU-commissie, vanuit de medische kant vanwege windturbinegeluid, gelijktijdig met Mattsson deelde, zie bullet point 64 en de film van de presentatie. zie deze video.

76. Bellut-Staeck is expert op het gebied van microcirculatie in het menselijk lichaam. Zij is op dit gebied al meer dan 20 jaar werkzaam. Dan gaat het om de uitwisseling van moleculen en ionen (elektrische geladen deeltjes) tussen lichaamscellen in verschillende omstandigheden. Dit is ook het niveau van eiwitten in relatie tot de bloedcirculatie.

77. Dit gebeurt via het fijne netwerk van bloedvaten (haarvaten), waar zuurstof en voedingsstoffen de omliggende weefsels via het zogeheten endotheel kunnen binnendringen.

78. Bellut-Staeck onderzoekt de effecten van infrageluid op celniveau sinds 2015. 

79. Haar onderzoeken kregen veel meer diepgang dankzij het baanbrekende werk van neurobioloog en Nobelprijswinnaar Patapourian en medeonderzoekers in 2021 op het gebied van de manier waarop het lichaam druk en rek waarneemt en hoe voedingssystemen in het lichaam daardoor beïnvloed worden via de zogeheten PIEZO-kanalen. Zijn werk verklaart hoe fysieke prikkels worden omgezet in elektrische signalen in het zenuwstelsel. zie deze webpagina op de NLVOW-website.

80. Piezokanalen zorgen voor elektrische, dus neurologische activiteiten, als gevolg van drukpulsen. Dit heet ook wel mechanotransductie. Een verschijnsel waar Alves-Pereira ook al naar verwees in relatie tot infrageluid in 2007.

81. Infrageluid pulsen door windturbines kunnen zo hun invloed hebben en voor zwelling en schade zorgen op celniveau met als gevolg chronische vermoeidheid.

82. Bellut-Staeck publiceerde daarover in wel vier wetenschappelijke gepeer-reviewde artikelen en een boek. 

83. 1. "Windturbines en geluidsbelasting in het hoorbare en IFLN-bereik: sterk bewijs voor ernstige gezondheidsstoornissen volgens recente studies" Deutsches Medizinisches Wochenschrift , 2022; 147(18): 1222–1223. DOI: 10.1055/a-1813-8373\ 

84. 2. "Aantasting van het endotheel en verstoring van de microcirculatie bij mensen en dieren blootgesteld aan infrasound als gevolg van onregelmatige mechanotransductie" ResearchGate , 2023. (ook beschikbaar via Wind Watch).

85. 3. "Chronische blootstelling aan infrasound wordt ervan verdacht onregelmatige informatieoverdracht via endotheel-mechanotransductie en verstrekkende verstoring van de vasculaire regulatie in alle organismen te veroorzaken." Medisch onderzoek en toepassingen , deel 8, pp. 65-97. Gepubliceerd op 25 juni 2024. DOI: 10.9734/bpi/mria/v8/727Bookpi 

86. 4. "Een fundamentele basis voor alle levende wezens, mechanotransductie, wordt aanzienlijk bedreigd door periodieke blootstelling aan impulsief infrasound en trillingen van technische bronnen – met name cardiovasculaire en embryologische functies." SCIREA Journal of Clinical Medicine , Volume 10, Issue 2, april 2025. Scirea.

87. Boek: "Die Mikrozirkulation und ihre Bedeutung für alles Leben" (De microcirculatie en haar betekenis voor al het leven) Uitgever: Springer Berlin Heidelberg, serie Essentials , 1e druk 2022 (verschenen maart 2023). ISBN: 978-3-662-66515-2 · 63 pagina's.

88. Bellut-Staeck waarschuwt bij de EU en in artikelen op indringende wijze voor de ernstige internationale onderschatting, tot nu toe, van de invloed van infrageluid op levende organismen.